Een goed doel in uw testament: een nalatenschap met betekenis

Steeds meer mensen kiezen ervoor om naast hun dierbaren ook een goed doel op te nemen in hun testament. Waarom doen zij dat? En hoe werkt dat eigenlijk?

Een testament is meer dan een document waarin staat wie uw bezittingen erft. Het is ook een manier om vast te leggen wat u belangrijk vindt en welke waarden u wilt doorgeven. Voor sommige mensen betekent dat dat zij (een deel van) hun nalatenschap bestemmen voor een goed doel.

Waarom kiezen voor een goed doel?

De redenen lopen uiteen. Misschien wilt u bijdragen aan een betere wereld, onderzoek steunen naar een ziekte die u of een dierbare heeft getroffen, of een organisatie helpen die zich inzet voor natuur, cultuur, dierenwelzijn of kwetsbare mensen.

Ook praktische overwegingen spelen soms een rol. Bijvoorbeeld wanneer kinderen financieel goed verzorgd zijn of wanneer er geen directe erfgenamen zijn. In dat geval kan het prettig voelen om een deel van uw vermogen een maatschappelijke bestemming te geven.

Heeft u geen kinderen?

Mensen zonder kinderen hebben veel vrijheid bij het opstellen van een testament. Zonder testament bepaalt de wet wie uw erfgenamen zijn. Dat zijn vaak broers en zussen of, als zij er niet meer zijn, neven en nichten.

Misschien sluit dat niet aan bij uw persoonlijke wensen. Met een testament kunt u zelf bepalen wie uw nalatenschap ontvangt. Dat kan één goed doel zijn, maar ook een combinatie van familieleden en maatschappelijke organisaties.

Ook mogelijk als u kinderen heeft

Ook wanneer u kinderen heeft, kunt u een goed doel opnemen in uw testament. Wel is het belangrijk om rekening te houden met de zogenoemde legitieme portie. Dat is het wettelijke minimumdeel waarop kinderen aanspraak kunnen maken, ook als zij in het testament minder of niets hebben gekregen.

Een notaris kan u hierover adviseren en helpen bij een verdeling die past bij uw wensen én binnen de wettelijke regels.

Twee manieren om na te laten

Er zijn grofweg twee mogelijkheden om een goed doel in uw testament op te nemen.

Een legaat

Met een legaat laat u een vast bedrag of een specifieke bezitting na. Denk bijvoorbeeld aan een kunstwerk, een woning, een effectenportefeuille of een geldbedrag.

Een goed doel als erfgenaam

U kunt een goed doel ook benoemen tot erfgenaam. In dat geval ontvangt de organisatie een percentage of deel van uw totale nalatenschap.

U kunt bijvoorbeeld bepalen dat uw drie kinderen ieder een kwart van de nalatenschap ontvangen en een goed doel eveneens een kwart. Of u kiest ervoor twee goede doelen ieder de helft van uw nalatenschap toe te kennen.

Wanneer een goed doel enig erfgenaam is, ontvangt het de volledige nalatenschap, inclusief eventuele schulden. Goede doelen aanvaarden een erfenis doorgaans beneficiair. Dat betekent dat zij niet aansprakelijk zijn voor schulden die hoger zijn dan de waarde van de nalatenschap.

Hoe kiest u een goed doel?

Misschien weet u al precies welke organisatie u wilt steunen. Maar als dat nog niet zo is, kunt u uzelf enkele vragen stellen.

• Welk onderwerp raakt u persoonlijk? Bijvoorbeeld gezondheid, natuur, dierenwelzijn, cultuur, onderwijs of armoedebestrijding.
• Past de organisatie bij uw waarden en overtuigingen?
• Werkt de organisatie transparant en zorgvuldig met ontvangen gelden?

Veel goede doelen staan onder toezicht van het CBF, de onafhankelijke toezichthouder voor goede doelen. Dat geeft extra zekerheid dat de organisatie verantwoord met donaties en nalatenschappen omgaat.

Let op de ANBI-status

Wilt u dat het goede doel geen erfbelasting hoeft te betalen over uw nalatenschap? Controleer dan of de organisatie de status heeft van ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) of SBBI (Sociaal Belang Behartigende Instelling). Deze status wordt bijgehouden door de Belastingdienst.

Alles goed vastleggen

Een wens om aan een goed doel na te laten kan alleen rechtsgeldig worden vastgelegd in een testament. Daarvoor maakt u een afspraak met een erfrechtspecialist.

Zo weet u zeker dat uw nalatenschap straks terechtkomt waar u dat wilt.

Tot slot

Een nalatenschap is meer dan het verdelen van bezittingen. Het is ook een kans om iets blijvends achter te laten. Of u nu kiest voor uw familie, een goed doel of een combinatie van beide: met een goed opgesteld testament houdt u zelf de regie over wat u nalaat en aan wie.