Uw beleggingen en uw nalatenschap

Ongeveer één op de vier Nederlandse huishoudens belegt, bijvoorbeeld in aandelen, beleggingsfondsen of ETF’s. Eind 2018 hadden de Nederlandse huishoudens samen ongeveer € 127 miljard aan beleggingen, eind 2025 was dit al meer dan € 204 miljard. Deze stijging van 61% kwam vooral door stijgende beurskoersen, maar ook doordat meer huishoudens zijn gaan beleggen.

De Nederlandse huishoudens hebben daarnaast nog altijd meer geld op de spaarrekening. Eind 2025 bedroeg het totaal aan spaargeld ruim € 528 miljard.

Overigens is het belangrijkste deel van het vermogen van de Nederlandse huishoudens nog altijd ‘belegd’ in de eigen woning. De overwaarde van het woningbezit (woningwaarde minus hypotheekschuld) bedroeg volgens de meest recente cijfers van het CBS ongeveer € 1.370 miljard (deze cijfers zijn gebaseerd op de peildatum 1 januari 2024, inmiddels zal dit bedrag nog aanzienlijk zijn toegenomen).

Voor de goede orde: in bovenstaande cijfers is niet het vermogen begrepen dat via pensioenen is belegd of in een (beleggings)BV is ondergebracht.

Een belangrijk deel van dit vermogen is in handen van de zogenaamde babyboomgeneratie (de zeventigers en tachtigers, geboren na de Tweede Wereldoorlog). Door overlijden van deze generatie zal de komende jaren een groot deel van dit vermogen overgaan naar de volgende generatie. Economen spreken in dit verband ook wel van de ‘Great Wealth Transfer’. Dit zal gepaard gaan met aanzienlijke heffingen, zoals de erfbelasting (maximaal 20% bij vererving naar partners en kinderen, maximaal 40% bij vererving naar andere personen).

Alle reden dus om goed stil te staan bij de mogelijkheden die er zijn om door een goede planning deze ‘afroming’ van uw vermogen te verminderen. Deze ‘Erfrechtplanningsmogelijkheden’ gelden uiteraard niet alleen voor ‘babyboomers’, maar ook voor de jongere generaties.

Uw testament

De ‘first line of defence’ is uw testament. Hiermee regelt u niet alleen dat uw vermogen na uw overlijden de door u gewenste bestemming krijgt, maar kunt u ook instrumenten inzetten die de erfbelasting kunnen verlagen.

• Als u een partner heeft, kunt u profiteren van de hoge partnervrijstelling (in 2026 maximaal ruim € 828.000). Door een zogenaamd opvullegaat in uw testament op te nemen heeft u de zekerheid dat deze vrijstelling optimaal benut kan worden.
• Als u een partner en kinderen heeft, kunt u profiteren van de ‘rente-motor’: uw bezittingen (woning, spaargeld en beleggingen) gaan eerst naar uw partner, uw kinderen krijgen een niet-opeisbare vordering op uw partner. Over deze vordering kan rente worden berekend (op papier), zodat de nalatenschap van de langstlevende partner lager wordt (op papier) en de kinderen in de tweede ronde minder erfbelasting hoeven te betalen.
• Voor kinderen geldt een vrijstelling van € 26.230 en deze vrijstelling geldt ook voor kleinkinderen. Via uw testament kunt u deze vrijstellingen benutten. Als u kleinkinderen heeft, kunt u aan hen bijvoorbeeld via een legaat een bedrag nalaten (dat kunnen ook beleggingen zijn) en daardoor profiteren van deze vrijstelling.

Voor goede doelen geldt een volledige vrijstelling wanneer zij de status van ANBI (algemeen nut beogende instelling) bezitten. Ook dat is een interessante mogelijkheid, om met een deel van uw vermogen de wereld iets mooier te maken. Erfrechtplanning werkt samen met enkele partijen zoals het Rode Kruis, de Hersenstichting, het Wereld Natuur Fonds en Unicef.

Schenkingen

Een tweede mogelijkheid om te besparen op de erfbelasting is door bij leven schenkingen te doen aan uw toekomstige erfgenamen (bijvoorbeeld kinderen). Ook hiervoor gelden vrijstellingen: voor kinderen geldt in 2026 een jaarlijkse vrijstelling van € 6.908 en een eenmalige vrijstelling van € 33.129 (voor kinderen in de leeftijd van 18 t/m 39 jaar). Voor andere personen (zoals kleinkinderen) geldt in 2026 een jaarlijkse vrijstelling van € 2.769. Als u meer schenkt dan de vrijstelling, dan kost dit schenkbelasting. Binnen de eerste schijf (tot € 158.669 geldt voor kinderen een tarief van 10%, daarboven geldt een tarief van 20%). Bij grotere vermogens kan het dus ook interessant zijn om binnen de eerste schijf te schenken.

Schenken van beleggingen

De meest eenvoudige manier om te schenken is door geld over te maken, maar het is bij de meeste banken ook mogelijk om beleggingen over te maken. De toekomstige waardegroei van de beleggingen belandt dan niet meer in uw vermogen, maar zit al in het vermogen van uw kind of kleinkind. Deze groei wordt dan niet meer getroffen door erfbelasting bij overlijden.

Schenken met een uitsluitingsclausule

Voor het schenken van beleggingen is geen notariële akte nodig. U kunt de beleggingen (via uw bank) overdragen aan uw kinderen. Wel kunt u een onderhandse schenkingsakte opmaken, waarin u bepaalt dat op het geschonken vermogen een uitsluitingsclausule van toepassing is. Hierdoor hoeft het geschonken vermogen door de verkrijger niet gedeeld te worden met een ex-partner, zelfs niet wanneer de verkrijger in gemeenschap van goederen getrouwd was.

Schenken onder bewind

Bij jongere (klein)kinderen is het soms verstandig om onder bewind te schenken. U kunt dan zelf als bewindvoerder optreden en het geschonken bedrag beheren totdat uw kind of kleinkind een bepaalde leeftijd (bijvoorbeeld 25 jaar) heeft bereikt.

Schenken op een gezamenlijke beleggingsrekening

U kunt er ook voor kiezen om samen met uw kind(eren) een gezamenlijke beleggingsrekening te openen en om daarop beleggingen te storten.

Stel u heeft 3 kinderen, u opent een gezamenlijke rekening (en/of) met uw kinderen en u stort hierop beleggingen ter waarde van € 25.000. U schenkt dan in feite aan ieder kind een bedrag van € 6.250, maar dit valt binnen de jaarlijks vrijstelling ad € 6.908).

Als u dit enkele jaren volhoudt, ontstaat er een leuk bedrag op de gezamenlijke beleggingsrekening, hopelijk met een mooi rendement. U moet wel bedenken dat er geen ‘hek’ om deze rekening staat (uw kinderen kunnen opnamen doen van de rekening), dus dat vergt onderling vertrouwen en overleg. U kunt voor wat betreft de beleggingsbeslissingen samen met uw kinderen overleggen. Dit kan echter ook wel eens fricties opleveren, want in ieder gezin zijn wel eens verschillende inzichten, ook over beleggen.

Wie beleggingsbeslissingen liever uitbesteedt, kan kiezen voor professioneel vermogensbeheer. Dit is doorgaans vooral interessant en toegankelijk vanaf ongeveer € 100.000 aan belegbaar vermogen. Een partij waar wij goede ervaringen mee hebben is Mint Tower Capital, dat vermogensbeheer aanbiedt vanaf dit bedrag. Voor kleinere vermogens kan een beleggingsfonds of een breed gespreide ETF-portefeuille een passend alternatief zijn. Heeft u vragen over schenken met beleggingen, vermogensopbouw voor kinderen of kleinkinderen, of wilt u weten welke beleggingsvorm het beste aansluit bij uw situatie? Neem dan vrijblijvend contact met ons op via het contactformulier op onze website. Wij denken graag met u mee en brengen u desgewenst in contact met een passende specialist.

Goed advies en begeleiding

Bij alle hierboven genoemde planningsmogelijkheden is deskundig advies van groot belang. De adviseurs van Erfrechtplanning denken graag met u mee over de juridische en fiscale inrichting van uw vermogensplanning. Voor vragen over de invulling van uw beleggingen kunnen wij u desgewenst doorverwijzen naar een passende specialist. Neem gerust contact met ons op als u de mogelijkheden wilt bespreken.