Wie een rechtshandeling wil uitvoeren – een huis (ver)kopen, een testament opstellen – moet wilsbekwaam zijn. Wilsbekwaamheid houdt in dat iemand in staat is om zelf dit soort beslissingen te nemen én de gevolgen ervan te overzien. De wet gaat ervan uit dat er sprake is van wilsbekwaamheid, tenzij het tegendeel is bewezen. Dat lijkt simpel, maar is het niet altijd.
De wet schrijft voor dat een notaris altijd moet vaststellen of de persoon die zaken komt regelen wilsbekwaam is. Gewoonlijk zal een cliënt zich daar niet bewust van zijn. Dat wordt anders als de notaris vermoedt dat er sprake is van een cliënt die iets niet helemaal begrijpt of vergeetachtig is. Bij twijfel kan de notaris de cliënt bijvoorbeeld vragen om in eigen woorden te vertellen wat er geregeld moet worden en hoe. Geeft de reactie van de cliënt reden tot twijfel over diens wilsbekwaamheid, dan kan de notaris besluiten een tweede gesprek te organiseren met een andere notaris.
Blijft de twijfel, dan zal de notaris de cliënt toestemming vragen om een gespecialiseerde arts te raadplegen zodat die zich een oordeel kan vormen. Deze arts – een andere dan de huisarts of behandelend arts - doet een onderzoek en stuurt de notaris een medische verklaring omtrent de wilsbekwaamheid van diens cliënt. Oordeelt de arts dat de persoon wilsbekwaam is, dan is er geen probleem. Luidt het oordeel van de gespecialiseerde arts dat er sprake is van wilsonbekwaamheid dan kan deze cliënt geen rechtshandelingen meer verrichten zoals een testament laten opmaken of wijzigen.
Wilsonbekwaamheid wordt, zoals hiervoor beschreven, vastgesteld door een gespecialiseerde arts. Er kan echter ook sprake zijn van tijdelijke wilsonbekwaamheid. Wie onder narcose gaat, in coma ligt of bewusteloos raakt, is op dat moment niet in staat beslissingen te nemen en de gevolgen daarvan te overzien. Met andere woorden, die persoon is – gewoonlijk tijdelijk - wilsonbekwaam.
Voor medici, verpleegkundigen en andere behandelaars kan dit een probleem opleveren, want uiteraard kan zich ook nu een situatie voordoen waarin beslissingen moeten worden genomen. Dan biedt de aanwezigheid van een medisch gevolmachtigde van de patiënt uitkomst.
Wilt u zeker zijn dat u te allen tijde zoveel mogelijk zelf de regie houdt, leg uw wensen dan tijdig vast en wijs een gevolmachtigde aan die zo nodig in uw plaats beslissingen mag nemen. Stel een levenstestament op waarin u uw eigen wensen zo duidelijk mogelijk omschrijft en waarin u een gevolmachtigde aanwijst.
Tot slot: beginnende dementie hoeft geen beletsel te zijn om tijdig een (levens)testament op te stellen en een gevolmachtigde aan te wijzen, mits de notaris – of de geraadpleegde arts - constateert dat de persoon in kwestie op het moment van opstellen en ondertekenen nog wilsbekwaam is.
Wist u dat schenken tijdens leven niet alleen fiscaal voordelig kan zijn, maar ook bijdraagt aan een soepele overdracht van vermogen? Of het nu gaat om uw kinderen, kleinkinderen of iemand buiten de familie: met een slimme strategie voorkomt u verrassingen bij uw nalatenschap.
Het komt vaak voor: iemand weet dat het einde nadert en wil nog snel iets regelen voor de nabestaanden. Een veelgestelde vraag is dan: mag ik op mijn sterfbed nog schenken? Het antwoord is ja, maar er zijn belangrijke juridische en fiscale aandachtspunten. In dit artikel leggen we uit wat mag, wat slim is – en wat de valkuilen zijn.
De legitieme portie is het deel van een erfenis waarop een kind altijd recht heeft, zelfs als het door een ouder via een testament is onterfd. Dit recht is vastgelegd in de Nederlandse wet om te voorkomen dat kinderen volledig buitenspel worden gezet bij een nalatenschap. De legitieme portie bestaat uitsluitend uit een geldbedrag. Een kind moet binnen vijf jaar na het overlijden van de erflater aanspraak maken op zijn of haar legitieme portie. Doet het kind dit niet, dan vervalt het recht op de legitieme portie. Een kind kan zijn legitieme portie vanaf zes maanden na het overlijden van de erflater opeisen, tenzij de erflater het testament anders heeft bepaald. In het testament kan bijvoorbeeld zijn bepaald dat de legitieme portie pas opgeëist kan worden na overlijden van de langstlevende.
Copyright © Erfrechtplanning | Website: Pencilblocks | Webdesign: Pencilpoint - creatief in vorm & inhoud
